Onbrandbaar is niet altijd veilig

30 maart 2020 Kingspan Unidek
Onbrandbaar is niet altijd veilig

In de regelgeving rondom brandveiligheid van gebouwen speelt de indeling in brandklassen een belangrijke rol. De hoogste klasse is A1, wat staat voor onbrandbaar. Dat klinkt als absolute veiligheid, maar dat is het helaas niet.
 
Veiligheid en onbrandbaarheid zijn twee verschillende begrippen, die in de beleving van veel mensen echter bijna onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Die begripsverwarring maakt de discussie wel eens lastig. Onbrandbare materialen zijn namelijk niet per definitie veilig. Daarbij is de term onbrandbaarheid zelf ook nog eens slechts een kwestie van normering en afhankelijk van de vraag welke temperatuur je daarvoor hanteert. Want echt onbrandbaar bestaat niet of nauwelijks. Als de temperatuur maar hoog genoeg oploopt, gaat bijna elk materiaal ontbranden of op z’n minst verbranden.
 
Smelten
 
Maar ook als we de definitiekwestie buiten beschouwing laten, is het met een aantal praktijkvoorbeelden heel snel duidelijk dat een onbrandbaar materiaal niet per definitie een veilig materiaal is. Soms is zelfs het tegendeel waar. Zo is een zinken bekleding van een gevel een onbrandbaar materiaal, maar de smelttemperatuur is dusdanig laag dat dit materiaal al bij een kleine brand heel snel verdwenen is. Datzelfde geldt voor bijvoorbeeld aluminium. De achterliggende constructie ligt dan letterlijk vrijwel meteen onder vuur.
 
Verkolen
 
Het omgekeerde zien we bij een materiaal als hout. Hout stoken we in de kachel en is dus brandbaar en het is daarmee in de beleving van veel mensen een onveilig bouwmateriaal. Maar niets is minder waar. Bij geringe diktes zal hout inderdaad relatief gemakkelijk ontbranden, maar bij de diktes die nodig zijn voor hout als constructiemateriaal is dat een heel ander verhaal. Zware kolommen en balken zoals bij constructies van gelamineerd hout, zullen bij brand verkolen aan het oppervlak en maar heel langzaam inbranden. De constructieve veiligheid bij brand is daardoor heel groot en met enige overdimensionering voldoet een houten constructie heel gemakkelijk aan de eisen die we stellen aan brandveiligheid.
 
Vervormen
 
Vergelijk dat eens met een constructie van staal, dat toch te boek staat als een onbrandbaar materiaal. Zodra de temperatuur oploopt zal staal vervormen en zijn sterkte, stijfheid en draagkracht verliezen. Dan is direct de constructieve veiligheid in het geding. Niet voor niets pakken we staalconstructies altijd heel zorgvuldig in met allerlei brandwerende bekledingen. Wie verstand van zaken heeft, zal liever rondlopen in een gebouw met een onbeklede houtconstructie dan een onbeklede staalconstructie.
 
Nog één voorbeeld van hoe het met ‘onbrandbare’ materialen toch mis kan gaan: minerale wol in een houtskeletbouw-constructie. De minerale wol wordt geacht de brand tegen te houden. Maar zodra aan een van de beide zijden de – dunne – beplating of folie is doorgebrand zal de isolatie niet meer strak aansluiten of zelfs wegvallen en is er geen enkele brandscheiding meer over. En ook hier geldt: onbrandbaar bestaat niet. Ook minerale wol zal bij een brand op den duur verbranden.
 
Niet blindvaren
 
Wie gaat voor veiligheid, moet dus verder kijken dan de indeling van materialen in Brandklassen. Wie blindvaart op de zogenaamde onbrandbaarheid van materialen en daarmee slecht ontwerpt, kan met deze onbrandbare materialen nog steeds een onveilig gebouw maken. Wie goed ontwerpt en detailleert, kan ook met materialen die niet per definitie onbrandbaar zijn, een veilig gebouw maken. Daarbij is de brandveiligheid van elk afzonderlijk materiaal op zich wel een belangrijk ontwerpaspect, maar het is ook slechts één van de vele onder alle bouwtechnische, functionele en esthetische eisen.
 
Let bij het ontwerpen van een brandveilig gebouw dus op het werkelijke gedrag van materialen en constructies bij een brand en vooral op de totale opbouw en juiste combinatie van materialen. Alleen dan is veiligheid gegarandeerd!

Meld u aan voor onze kennisupdates

Wilt u graag als eerste op de hoogte zijn van het laatste nieuws en de ontwikkelingen op het gebied van dakisolatie? Meld u aan en ontvang ieder kwartaal onze kennisupdates.

Aanmelden


Kingspan Unidek B.V.

Hoofdkantoor

Scheiweg 26

5421 XL Gemert

+31 (0) 492 378 111